Nagorno Karabakh South Caucasus Dağlıq Qarabağ

31 mart SOYQIRIMI 31 MARCH GENOCIDE OF AZERBAIJANIS 31 Mart Azerbaycan Türklerinin soykırım yılı

31 Mart 1918-ci il Soyqirimi

1918-ci ilin 30 mart və 3 aprel tarixləri arasında Bakı şəhərində və Bakı quberniyasının müxtəlif bölgələrində Bakı Soveti və Daşnak Erməni silahlı dəstələrinin Azərbaycanlılara qarşı törətdikləri qırğın. Rəsmi mənbələrə əsasən soyqırımın nəticəsində 12 minə yaxın azərbaycanlı qətlə yetirilmiş, on minlərlə insan itkin düşmüşdür. Azərbaycan prezidenti Heydər Əliyevin 26 mart 1998 tarixli sərəncamı ilə 31 mart Azərbaycanlıların Soyqırım Günü kimi qeyd olunur.

 

Tarixi faktlar

 

1917-ci ildə Rusiyada baş vermiş Oktyabr inqilabının nəticəsində, Stepan Şaumyanın başçılıq etdiyi Bolşevik Bakı Soveti Bakı quberniyasında hakimiyyəti ələ keçirmişdir. Etnik Erməni olan və Britaniya hökümətindən milyon qızıl rubl məbləğində ilkin yardım alan Stepan Şaumyan, Bakıda azərbaycanlılara qarşı Bolşeviklərlə Erməni milliyətçilərinin əməkdaşlığını təmin etmişdir.

 

9 mart, 1918-ci ilde, Hacı Zeynalabdin Tağıyevin oğlu Məhəmməd Tağıyevin dəfn mərasimində iştirak etmək üçün, general Talışınskinin başçılıq etdiyi Azərbaycan alayı Bakıya qəlmişdir. Məhəmməd Tağıyev Lənkəran şəhərində baş verən ixtilafda Rus-Erməni silahlı dəstələri tərəfindən qətlə yetirlmişdir və onun dəfn mərasimi 27 mart gününə təyin edilmişdir.

 

General Talışınski Bakıya gəlmədən bir neçə gün əvvəl, Lenin Bakı Sovetinin başçısı Stepan Şaumyana aşağıdakı məzmunda teleqram yollamışdır:

Hörmətlı yoldaş Şaumyan:

Məktubunuz üçün təşəkkür edirəm. Sizin düşünülmüş siyasətiniz bizə çox xoşdur, və yaranmış vəziyyətdə siyasətinizin daha dərin və ehtiyatlı diplomatiya ilə birgə tətbiq edilməsini məqsədə uyğun sayır və nəticədə qələbə çalacağımıza əminik.

Çətinliklər gözlənilməzdir, və indiyə dək biz yalnızca imperialistlər arasında narazılıqlar və münaqişələr nəticəsində irəli getmişik. Bu konfliktləri işlətməyi öğrənin, hal hazırda diplomatiya öğrənmək vacibdir.

Bütün dostalara xoş arzular ve salamlar.

V. Ulyanov (Lenin)

 

 

Leninin Şaumyana etdiyi bu müraciətə baxmayaraq, Bakıya daxil olarkən general Talışınski və Azərbaycan alayının üzvləri Bakı Soveti tərəfindən həbs altına alınmışlar, nəticədə şəhərdə yaşayan Azərbaycanlılar Sovetə qarşı müqavimət göstərməyə başladılar. Nəticədə baş verən silahlı münaqişə martın 30-dan aprelin 3-də qədər Bakıda dəvam etmişdir, və tarixdə "1918-ci ilin Mart Günləri" kimi tanınır.

 

Bakıda qırğın törədilməsinə hələ 1918-ci ilin yanvarında cəhd edilmişdi. Müsəlman korpusunun komandiri general Talışinskinin həbsi şəhərin türk-müsəlman əhalisində ciddi qəzəb doğurmuşdu. Bundan istifadə edən ermənilər isə silahlı toqquşmaya cəhd göstərdilər. Lakin Məmmədəmin Rəsulzadə, Nəriman Nərimanov və başqalarının səyi nəticəsində onların yanvar ayında qırğın törətmək planı baş tutmadı. Lakin onlar bu məkrli niyyətlərini mart ayında həyata keçirə bildilər. Stepan Şaumyan Bakı Sovetinin iclasında bildirmişdi ki, bu təşkilat Zaqafqaziyada vətəndaş müharibəsinin başlıca istehkamına çevrilməlidir. Toqquşmanın başlanması üçün bəhanə isə Hacı Zeynalabdin Tağıyevin oğlu Məhəmmədin cənazəsinin "Evelina" gəmisində Lənkərandan Bakıya gətirilməsini təşkil edən 48 hərbçinin gəlişi oldu. Ermənilər şayiə yaydılar ki, bu zabitlər Muğandakı malakan kəndlərini dağıtmaq barədə göstəriş alıblar. Bunu bəhanə gətirən Şaumyan gəmidəki zabitlərin tərksilah olunması üçün göstəriş verdi. Buna etiraz edən yerli əhali isə küçələrə çıxıb zabitlərin tərksilah olunmasına etirazını bildirdi. Beləliklə, dinc əhaliyə qarşı soyqırımı başladı. Şamaxıda 72, Qubada 122 kənd yerlə-yeksan edilib və əhalisinə divan tutulub. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə yaradılmış istintaq komissiyasının hesabatında bu hadisələr zamanı ölənlərin sayının 20 mindən çox olduğu bildirilir.

 

1918-ci ildə Rusiyada yaranmış vəziyyətdən istifadə edən ermənilər öz istədiklərinə bolşevizm bayrağı altında nail olmağa cəhd edirdilər. Bakı kommunası 1918-ci ilin martında cinayətkar planı həyata keçirməyə başlayır. Təxminən 7 min erməni əsgəri müxtəlif cəbhələrdən Bakıya gətirilir. Bundan başqa “Qırmızı Qvardiya” adı altında yaradılan 10-12 minlik ordunun da 70%-i ermənilərdən ibarət idi. Qabaqcadan hazırlanan anlaşmaya əsasən, bolşevik-erməni koalisiyası cəbhə boyu hücuma keçdi. Martın 30-da axşam saatlarında Bakıda ilk atəş səsləri eşidildi. Təpədən dırnağa qədər silahlanmış erməni əsgərləri müsəlmanların evlərinə basqınlar edərək onları vəhşicəsinə öldürür, körpələrə və qocalara aman vermirdilər. Qadınlar daha ağır şəkildə öldürülürdülər. Arxiv materiallarına əsasən qulaqları, burunları kəsilən, orqanları parça-parça edilən 37 qadının meyiti tapılmışdı. N.Nərimanov Erməni vəhşilərinin törətdikləri qətliamlar haqqında belə bəhs edir: “Bolşevik olan bir müsəlmana belə aman verilmədi. Müsəlmanlara hər cür cinayəti etdilər. Nəinki kişilər, hətta hamilə qadınlar da daşnaqlardan canlarını qurtara bilmədilər".

 

Milli sülhə və birliyə qarşı “sinfi mübarizə” və “sinfilik” mövqeyindən çıxış edən S.Şaumyan başda olmaqla Bakı bolşevikləri “Bakı Sovetinin Zaqafqaziyada vətandaş müharibəsinin başlıca mərkəzinə və istehkamına” çevirmək yolunu seçdilər. Onlar daşnaqlarla birlikdə “antisovet qiyamına”, “əksinqilaba” qarşı mübarizə adı altında 1918-ci il mart ayının axırlarında (30-31-də) milli qırğın təşkil etdilər. Bu müsəlmanlara qarşı, xüsusilə azərbaycanlılara qarşı milli soyqırımı, Azərbaycanın milli istiqlalına xəyanətkar sui-qəsd idi. Həmin soyqırımı zamanı 12 mindən çox (bə’zi sənədlərdə 15 min) günahsız azərbaycanlı qanına qəltan edildi. Bu soyqırımında daşnaq silahlı dəstələri, habelə A.Mikoyanın başçılıq etdiyi “Qızıl Qvardiya” dəstələri xüsusilə fərqlənmişdilər.

 

Hətta İçəri şəhərə hücum zamanı A.Mikoyanın başçılığı ilə yaradılmış “İnqilabı müdafiə” adı ilə çıxış edən bu quldur dəstələri Bakının ən gözəl me’marlıq abidələrindən olan “İsmailiyyəni” yandırmış, “Açıq söz”, “Kaspi”, “Baku”, qəzetləri redaksiyalarını dağıtmış, məscidlərə böyük ziyan vurmuşdular.

 

Mart hadisələri əslində bolşeviklərin daşnaqlarla birlikdə həyata keçirdikləri milli qırğın idi. Bu qırğının əsas təşkilatçısı olan S.Şaumyan özü də 1918-ci il aprelin 13-də RSFSR XKS -ə yazdığı məktubunda e’tiraf etmişdi: “Biz süvari dəstəmizə birinci silahlı hücum cəhdindən bəhanə kimi istifadə etdik və bütün cəbhə boyu hücuma keçdik... Bizim altı min nəfərə yaxın silahlı qüvvələrimiz var idi... “Daşnaksütyunun” da üç-dörd min nəfərlik milli hissələri var idi ki, bunlar da bizim ixtiyarımızda idi. Milli hissələrin inkişafı vətəndaş müharibəsinə qismən milli qırğın xarakteri vermişdi, lakin buna yol verməmək mümkün deyildir. Biz bilərəkdən buna yol verdik".

 

Mahiyyətcə milli soyqırımı olan “Mart döyüşləri” Bakı sovetinə qısa müddət ərzində vəziyyətə nəzarət etmək imkanı versə də, əhali arasında sovetlərə qarşı kin-küdrəti daha da artırdı, Azərbaycanda sovetləşmə ideyasına zərbə vurdu.

 

Bolşeviklərin böyük dövlətçilik siyasətinin labüd nəticəsi olan soyqırım Azərbaycanda milli istiqlala qarşı açıq-aydın sui-qəsd idi. Kütləvi soyqırım istiqlalın aparıcı qüvvəsi olan “Müsavat”ın milli dövlətçilik siyasət ideyalarına güclü tə’sir göstərdi, onu Rusiya imperiyasını demokratik-federativ respublikaya çevirmək, burada millətlərə muxtariyyət hüququ vermək ideyasından imtina etməyə, bundan sonra tam dövlət müstəqilliyi xəttini əsas götürməyə, “Müstəqil Azərbaycan” ideyasını irəli sürməyə məcbur etdi.

 

Mart soyqırımından bir il sonra ermənilər bu hadisələri bolşeviklərlə Müsəlmanlar arasında cərəyan edən hakimiyyət mübarizəsi kimi mətbuatda yaydılar. 1919-cu ilin yayında ABŞ tərəfindən Bakıya göndərilən general Harborda təqdim edilən sənəddə erməni yepiskopu Baqrat ermənilərin mart hadisələrində iştirakını inkar edir. Baqrat Bakıda hadisələr zamanı öldürülən 1000 nəfərdən 300-nün erməni və rus, 700-nün müsəlman olduğunu iddia edirdi. Bu soyqırım təkcə Bakıyla əhatəli deyildi. Aprel ayının ilk ongünülüyündən etibarən Bakıda törədilən bu qətliamlar eynilə Şamaxı, Quba-Xaçmaz, Lənkəran, Hacıqabul, Səlyan, Zəngəzur, Qarabağ, Naxçıvan və digər bölgələrdə də edildi.

 

Ermənilərin 1918-ci il mart və aprel aylarında Şamaxı və ona qonşu kəndlərdə törətdikləri qətliamları isbat edən çoxlu sayda arxiv materialı var. Bu materiallar arasında 22 noyabr 1918-ci ildə Təcili Araşdırma komissiyasının başçısı A.Xasməmmədovun Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi başçısına Şamaxı şəhəri və ona qonşu kəndlərin dağıdılması və müsəlman əhali üzərində ermənilərin işgəncələri və cinayətləri haqqında məlumatını, həmin komissiyanın üzvü A.Novatskinin bu məsələylə bağlı komissiya başçısına verdiyi məlumatı, bu işlərdə cinayətkar şəxslərlə bağlı məhkəmə işinin başaldılması haqqında Təcili Araşdırma komissiyasının 12 iyul 1919-cu il tarixli qərarını göstərmək olar.

 

Şamaxı şəhəri və ona qonşu olan kəndlərdə ermənilər tərəfindən törədilən soyqırım hadisələri haqqında 7 cild, 925 səhifədən ibarət araşdırma materiallarında toplanmış məlumatlar ermənilərin cinayət və qətliamlar etdiklərini bir daha göstərir. Onu da qeyd edək ki, adını qeyd etdiyimiz Araşdırma Komissiyası tərəfindən hazırlanan sənədə görə hələ yanvar ayında Bakı Soveti tərəfindən 15 maşın, mart ayının ortalarında isə 60 maşın dolusu silah və 2000 erməni əsgəri Şamaxıya göndərilmişdi. Təkcə Mart ayında Şamaxının 58 kəndi Bakı Sovetinə bağlı erməni ordusu tərəfindən dağıdıldı. Təxminən 8 minə yaxın insan öldürüldü ki, bunun da 1653 nəfəri qadın, 965-i isə uşaqdı. 1918-ci ildə 15 min əhalisi olan Şamaxının 1921-ci ildə əhalisi təxminən 1700 nəfərə enmişdi. Bu kütləvi soyqırım hadisələri təkcə Bakı və Şamaxıda deyil, Azərbaycanın demək olar ki, bütün bölgələrində həyata keçirilmişdi.

 

Ermənilər bütün Azərbaycanı işğal etməyə cəhd göstərdilər. Onlar bu dəfə Qarabağda yaşayan ermənilərlə birləşib Gəncəyə hücuma hazırlaşırdılar. Lakin 1918-ci ilin mayında Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaradılması, Azərbaycanın ərazi bütövlüyü uğrunda ölüm-qalım mübarizəsinin başlanması işğalçıların bütün planlarını pozdu.

 

1918-ci ilin mart-aprel aylarında Bakı, Şamaxı, Quba, Lənkəran və digər ərazilərdə erməni faşistləri 50 min azərbaycanlını qətlə yetirmiş, 10 minlərlə insanı öz torpaqlarından qovmuşlar. Həmin hadisə Azərbaycan xalqının tarixinə qara hərflərlə yazılmışdır.

 

 

31 Mart Azerbaycan Türklerinin soykırım yılı olarak anılmaktadır.

 

XVIII. Yüzyılın sonu ile XIX. Yüzyılın başlarında Kafkasya’yı işgal etmeye başlayan Çarlık Rusya’sının başlıca hedefi, Azerbaycan topraklarını ele geçirmek olmuştu. Ermeniler de Rusların sömürge politikalarını gerçekleştirmeleri yönünde bir alet olarak kullanılmışlardı. Ermeniler, esasında Rusların Kafkasya bölgesini işgal etmesi ile “Büyük Ermenistan”ı kurma çabası içine girmişlerdi. Nitekim 1. Aleksandr zamanında (1800-1825) Kafkasya’nın işgali yine gündeme geldi ve General Tsitsianov Kafkasya Orduları’nın Başkumandanlığına atandı. Aralık 1801’de 1. Aleksandr, Tsitsianov’a “Hazar Denizi”nde yalnızca Rusya’nın bayrağı dalgalanmalıdır emrini verdi. Gürcü asıllı Tsitsianov Kafkasya’nın işgali planlarını hazırlamaya başladı. Önceki yıllarda olduğu gibi Tsitsianov özellikle Kafkasya’da azınlıkta olan Ermenilerden büyük yardım gördü. Böylece Azerbaycan topraklarının işgali başladı. 1804’de Gence işgal edildi. Ardından 1804-1805’de Bakü ve Nahçıvan’ı işgal eden Rusya sınırlarını Hazar Denizi’nden Karadeniz istikametine geliştirdi. Böylece Rus hakimiyeti, Güney Kafkasya bölgesinde büyük bir çoğunlukla yerleşmiş ve Kuzey Azerbaycan’dan Aras Nehri’ne kadar uzanmıştı.

 

19.  yüzyılın sonu ve 20. yüzyılın tamamına yakınını Çarlık Rusya’sı ve Sovyetler Birliği yönetiminde geçiren Azerbaycan Türkleri, sürekli olarak yaşadıkları topraklardan çıkartılma, kendi toprakları üzerinde kurulmuş Ermeni devleti lehine toprak kaybı ve özellikle Ermenilerin etnik temizleme uygulamalarıyla yüz yüze kaldı. Yaklaşık 2 milyon Azerbaycan Türkü katliama uğradı ve topraklarını terk etmek zorunda kaldı. Ancak 19. yüzyılın başlangıcı Çarlık Rusya’sının sonunu getirdi. Çarlık Rusya’sının devrilmesinden sonra iktidara gelen Bolşevikler Taşnaksutyun liderleri ile işbirliği içerisine girdiler.

 

Ermenilerin Osmanlı ülkesindeki fitneciliği ve işgalci Ruslarla işbirliği yapmaları onların Osmanlı Devleti sınırlarından çıkarılmasına neden oldu. Onlar da İngiltere ve Rusya devletlerinin yardımıyla yerleşmeleri için en iyi yer olarak Batı Azerbaycan topraklarını (şimdiki Ermenistan) seçtiler ve Azerbaycan Türklerine karşı komplo kurmaya giriştiler. Mart 1918’de Rus ve İngiliz askerlerinin yardımıyla Urmiye, Hoy, Salmas ve Maku kentlerinde soykırıma başladılar ve binlerce Güney Azerbaycan Türkü’nü katlederek “Büyük Ermenistan kurmak istediler. Bu olayda da bölgenin Kürt aşiretlerinin işbirliğini genişlettiler. Fakat Ermenilerin çete başı Marşimon İsmail Ağanın eliyle öldürüldü böylece Ermeniler Güney Azerbaycan topraklarından çekildiler.

 

Nitekim Ermeni soykırımı daha sonra Kuzey Azerbaycan’da devam etti ve Rusya devletinin işbirliği ile Karabağ bölgesinin nüfus terkibini kendi lehlerine değiştirdikten sonra Azerbaycanlılara karşı soykırımlarını sürdürdüler. Ekim 1917 devriminin sonuçları Kafkasya’da siyasi durumu kökünden değiştirdi. Bolşeviklerin barış bildirisi ve “Rusya Halklarının Hukuk Beyannamesi” yayınlandıktan sonra Bolşeviklerin Azerbaycan’a karşı tutumu bağımsızlığını kazanması için yardımcı olmayacakları, aksine engel olacakları ortaya çıktı. Rusya’nın geleneksel Kafkasya politikasını yeni bir ideoloji perdesi altında hayata geçiren Bolşevikler siyasi altyapı çalışmalarına hız verdi. Özellikle Bakü’nün petrol sanayi merkezi olması nedeniyle Bolşevikler her hangi bir yolla Azerbaycan’ı ele geçirmek ve kontrol altında tutmak istiyordu.

 

5 Mart 1918’de Baku’de ilk silahlı çatışma başladı ve başka bölgelere de yayıldı. Özellikle de Erivan, Zengezur ve Gökçe’de yaşayan Azerbaycan Türkleri için büyük tehlike ortaya çıktı. Antranik’in komutanlığında Ermeni silahlı çeteleri Gökçe’de Çamırlı, Medine, Anağızoğlu, Kışlak, Gulalı, Küsecik, Alçalı, Küçük Karakoyunlu ve Delikardeş köylerine hücum ederek birçok Müslüman’ı katlettiler. Bu katliama katılan Yarbay Vahram “kahramanlığını” şöyle ifade etmişti. “Ben hiçbir şeyin farkına varmadan Basarkeçer ahalisini mahvettim. Ancak bazen kurşunları kullanmak istemiyordum. Bu köpekleri öldürmenin en kolay yolu şudur ki, savaş sonrasında sağ kalanların hepsini kuyuya atıp üzerlerine ağır taşlar atmak gerekiyor ki onlar sağ kalmasınlar. Ben de aynen böyle yaptım. Bütün erkekleri, kadınları ve çocukları kuyulara attım, kuyunun ağzını taşlarla kapatarak onları ölüme terk ettim”.[1]

 

Ermenistan bağımsızlığını ilan edene kadar Taşnak komitelerinin silahlı birlikleri, daha sonra da resmi hükümet ordusu Azerbaycan Türklerini katletmeye devam etti. Rusya Genel Meclisi, Bolşevikler tarafından dağıtıldıktan sonra Kafkasya üyeleri 23 Şubat 1918’de “Mâverây-ı Kafkas Komiserliği”ni kurdular. Bu Komiserlik Kafkasya’nın yüksek hâkimiyet organı olmalıydı. Ama Mâverây-ı Kafkas Komiserliği üyeleri arasında Kafkasya’nın dış politikası konusunda büyük anlaşılmazlıklar ortaya çıktı. 22 Nisan 1918’de “Kafkasya Bağımsız Federe Devleti” ilân olunduysa da taraflar arasında çekişmelerin devam etmesi üzerine 28 Mayıs 1918’de Ermenistan bağımsızlığını ilan etti ve Taşnaklar 1918’de Kars vilayetinin ve Erivan eyaletinin bir kısmını müttefik ordulardan almayı başardılar.

 

1918’de Kafkasya konusunda Türkiye, İngiltere ve Almanya arasındaki anlaşmazlığı fırsat bilen Antranik Zengezur’a saldırdı. Hazırlıksız yakalanan köy ahalisi Karabağ, İran ve Erivan’a giderek canlarını kurtarabildi. Eylül ayından itibaren Zengezur üzerine hücumlar yeniden başladı. Rut, Darabe, Agadu ve Bagudı köyleri tamamen dağıtıldı, Arkhalı, Şyagur, Melikli, Pulkent, Şeki, Kızılcık köyleri ise zarar gördü. Bu köylerde toplam 500 kişi Ermeniler tarafından öldürüldü. 1918 sonlarında ise Zengezur’da Azerbaycan Türklerinin yaşadığı 115 köy dağıtıldı. Toplam 7739 kişi olmak üzere 3257 erkek, 2276 kadın ve 2196 çocuk öldürülmüştü. Antranik, Khmbapet Dro ve Hamazasp’ın silahlı çeteleri yüzlerce köyleri yakmış, insanları öldürmüş veya zorla göç ettirmişti. Ağustos 1918’de Iğdır ve Eçmiadzin’de 60 köy Dro’nun silahlı çeteleri tarafından yağmalandı.

 

1918–1920 Taşnak iktidarı zamanı Ermenistan’da yaşayan 575.000 Azerbaycan Türkünün 565.000’i katledilmiş veya zorla göç ettirilmişti. Bazı Ermeni araştırmacıları da bu verileri onaylamaktadır: “1920’de Sovyet hükümeti zamanı Taşnakların yürüttüğü politika sonucu burada 10.000 kişiden biraz fazla Türk kalmıştı. 1922’de 60.000 göçmen geri döndükten sonra Azerbaycan Türklerinin sayısı 72.596 kişi olmuştur”.

 

1918-1920’de Azerbaycan Türklerinin katledilmesi veya zorla göç ettirilmesi 1905 katliamının devamı idi. Bu süre zarfında Ermeniler ciddi bir teşkilatlanma sürecine girmiş, silahlanmış ve propaganda faaliyetlerini genişletmişti. 1918’de Ermenistan (Ararat) Cumhuriyetinin kurulmasıyla Ermenilerde milli kimlik ve devlet anlayışı ivme kazandı. İki yıllık (Mayıs 1918-Kasım 1920) Taşnak iktidarı zamanı Azerbaycan Türklerinin % 60’ı öldürüldü. 

 

 Kafkasya’nın Rusya’dan ayrılarak, bağımsız bir devlet olmak hususundaki faaliyetlerini önlemek amacıyla Bolşevikler, Ermeni asıllı Stepan Şaumyan’ı Bakü üzerine yürüttüler. Bakü’ye tamamen hakim olmak isteyen Bolşevik Şaumyan, Taşnaksutyun çeteleriyle de birleşerek 31 Mart 1 Nisan 1918’de yalnızca Bakü’de 25 binden fazla Azerbaycan Türkünü “Pantürkist ve İnkilap karşıtı” oldukları iddialarıyla katletmişlerdi. Bu geniş çaplı katliamlar sadece Bakü’de değil, Gence, Şamahı, Guba, Zengezur, İrevan, Basarkecer ve Azerbaycan’ın diğer bölgelerinde yapılmış, öldürülenlerin sayısı 60 bin kişiye ulaşmıştı. Ancak Ermeniler Sözde Ermeni soykırımının uluslar arası alanda ve Türkiye tarafından tanınması için ısrarlı ve sürekli bir şekilde çalışmalarına devam etmektedirler. Şimdi ise birçok ülkenin parlamentolarında yalancı bir soykırım kurbanlığını resmiyete tanıtmayı başarıyorlar. Bu uydurdukları olaydan da birkaç film yapıp, belgeler uydurup dünyaya reklam ediyorlar. “Kaos filmi Ermenilerin mali himayesiyle İran’da yapıldı. Bu film Ermeni toplantılarında gösterime  girmiş ve SD biçiminde geniş bir şekilde dağıtılmıştı. Ayrıca Fransa Ermenistan ve diğer ülkelerde olduğu gibi her sene İran’da, İran devletinin apaçık himayesiyle 24 Nisan’da Türk karşıtı gösterilere kalkışıyorlar. Oysa Ermeniler kendileri Azerbaycan’da nice büyük  soykırımlar yapmışlardır ve Urmiye soykırımı bunlardan sadece biridir. Bu gün Bakü Urmiye ve Azerbaycan’ın diğer bölgelerinde yapılan soykırımlardan binlerce kanıtlı belge ve görgü tanığı varken biz neden bu soykırımı dünyaya tanıtamıyoruz. Azerbaycan Milli Harekatının yurt dışındaki fallerı asılsız ermeni soykırımı yalanlarına ve başlatılan özür kampanyasına gereken cevabı vermelidirler. Türk milletini ve Türkiye’yi soykırım yapmakla suçlayan Ermeniler asıl soykırımı Azerbaycan’da yapmışlardır. Ne kadar Batılı devletler tarafından bu soykırım görmezden gelinirse bir gün belgelerle ortaya konulacak tarihi gerçekler Türklerin haklı olduğunu ispat edecektir. 

 

 

 

31 MARCH GENOCIDE OF AZERBAIJANIS

 

 

        After the Republic of Azerbaijan regained its independence, it has become possible to renew the objective picture of the past history of our nation. The truth which for many years was kept back, is getting disclosed and misinterpreted events are getting their real value.

 

        Numerous acts of genocide against Azerbaijanis, which for many years did not receive its deserved political and legal assessment, is one of the secret pages of our history.

 

        The Gulustan and Turkmenchay agreements signed in 1813 and 1828 provided the legal ground for the partition of the nation of Azerbaijan and division of its historical lands. The occupation of the lands continued the national tragedy of Azerbaijan people. Within a short time, gross settlement of Armenians in the territories of Azerbaijan has begun. The occupation of Azerbaijani territories became an integral part of the genocide.

        Armenians moved to Yerevan, Nakhchivan and Karabakh khanates have achieved to establish their administrative territorial unit of Armenian region despite their minority as compared to Azerbaijanis residing in the same area. This artificial division provided political reasons for the removal and annihilation of Azerbaijanis in their native lands. This was followed by propaganda of the establishment of the Great Armenia. In order to ensure the exculpation of the idea to establish this fictitious state in the territory of Azerbaijan, a wide-scale programme, aimed at the falsification of the national history of Armenians, was started. The distortion of the history of Azerbaijan and the whole Caucasus, formed an integral part of this programme.

        Inspired by the idea of the establishment of the Great Armenia, Armenian invaders started to openly implement on a wide scale their evil actions against the nation of Azerbaijan during 1905-1907. Armenians started their brutal acts in Baku and further spread them through the rest of Azerbaijan and Azerbaijani villages in the current territory of Armenia. Hundreds of settlements were razed to the ground and thousands of people were savagely killed. The organizers of these events were creating an unfavorable image about the people of Azerbaijan to hide the truth and prevent these events from a correct political and legal evaluation.

        They got use of the World War I, Russian revolutions in February and October of 1917, and managed to accomplish their ideas under the plea of the Bolshevism. The implementation of a cruel plan of cleansing the population of Azerbaijan in the provinces started by the Baku commune under the plea of fighting against counter-revolutionary elements in March of 1918. Armenian crimes have secured themselves an everlasting place in the memory of Azerbaijani people. Thousands of Azerbaijani civilians, were murdered for the only reason of their belonging to the nation of Azerbaijan. Armenians destroyed dwelling houses and burnt people alive. Most of Baku was turned into ruins with national architectural sights, schools, hospitals, mosques and other monuments destroyed.

 

        Azerbaijani genocide was particularly cruel in Baku, Shamakha, Guba, Karabakh, Zangezur, Nakhchivan, Lenkaran and other regions. Many civilians in those areas were killed, the villages were brought to ashes and national monuments were razed to the ground.

        After the establishment of the Azerbaijan National Republic, closest attention was paid to the March 1918 events. The Council of Ministers issued a decree on July 15th 1918, to establish an extraordinary committee for the investigation of those tragic events. The committee investigated the first stage of the March genocide; the brutal acts in Shemakha and the cruel crimes in the territory of Yerevan province. A special department was established under the Ministry of Foreign Affairs to notify the community about the truth. The Azerbaijan National Republic declared March 31st as a mourning day for two times - in 1919 and 1920. It was the first attempt in the history to give a political assessment to genocide against the people of Azerbaijan and to the aggressive process which continued for over a century. But the collapse of the Azerbaijan National Republic did not allow to finish this process.

 

        In 1920, Armenians got use of the coming of the Soviet power into the South Caucasus, and declared the annexation of Zangezur and other regions of Azerbaijan to the Armenian Soviet Republic. They later started to utilize newer means to strengthen their policy, aimed at the deportation of Azerbaijani people from these territories. For this purpose, they got use of the 23 December 1947 decree of the Soviet Council of Ministers "On removal of collective farmers and other Azerbaijani population from the Armenian Soviet Republic to the Kura-Araz lowlands of the Azerbaijan Soviet Republic". During 1948-1953, they finally achieved the purpose of mass deportation of Azerbaijani people from their historical land, at the state level.

 

        At the beginning of the 50th Armenians nationalists with the help of their defenders began to conduct a cruel aggressive campaign against the nation of Azerbaijan. In regular published books, magazines and newspapers in the territory of the former Soviet Union there were made the attempts to prove the belonging of our national culture, classic heritage and architectural monuments to Armenians. At the same time they strengthened their efforts to create a negative image about Azerbaijani people worldwide. In order to create the image of "a long-suffering oppressed Armenia nation" they deliberately distorted the events which took part in this region in the beginning of the century. They called themselves the victims of the genocide, which they in reality conducted against Azerbaijani people. Persecution of our compatriots in the territory of Yerevan, where the main population were Azerbaijanians and from the other parts of Armenia SSR led to their mass proscription. Armenians roughly violated the rights of Azerbaijani people, created the obstacles to get the education in native language and exerted a strong pressure ipon them. The historical names of Azerbaijani villages were changed within a previously unforeseen process in the history of toponymy, when ancient names were replaced with the modern ones.

 

        The trumped-up Armenian history was raised at the state political level in order to bring up younger generations of Armenians in the spirit of chauvinism. Brought up in the manner of Azerbaijani literature and culture, which served to great humanism ideals, the young generation of Azerbaijanis stayed helpless before Armenia's extremist ideology.

 

        The claims against the Azerbaijani national spirit, honor and dignity, created an ideological platform for the political and military aggression. The Azerbaijani genocide, which was not given a correct political and legal evaluation, led to distortion of historical facts in the Soviet media and misleading of the communities by Armenians. The leadership of Azerbaijan did not pay the sufficient attention to anti-Azerbaijani propaganda, which raised and intensified among the soviet regime in mid-80s.

 

        The deportation of hundreds of thousands of Azerbaijanis from their historical lands at the first stage of the Nagorno-Karabakh conflict in 1988, also did not receive a correct political assessment in Azerbaijan. The autonomous republic of Nagorno-Karabakh was taken from Azerbaijan's control and annexed to the Armenian SSR at the basis of an unconstitutional decree of Armenian Republic and under assistance of the Moscow-led Special Administration Committee. This fact caused a serious dissatisfaction among the nation of Azerbaijan and forced it to begin important political activities. Even though the aggressive policy aimed at the occupation of the territories of Azerbaijan, was strongly criticized at numerous rallies held in Azerbaijan, the political leadership still did not give up its passive and contemplative position. In January of 1990, Soviet troops were brought to Baku in order to prevent further development of the national liberation movement. Hundreds of Azerbaijani people were killed and injured, as the result.

 

        In February of 1992, Armenians accomplished unforeseen brutalities among the population of Khojaly. The Khojaly genocide saw thousands of Azerbaijani people murdered and taken prisoners of war. The whole city was razed to the ground.

 

        The adventurous policy of Armenian nationalists and separatists in Nagorno-Karabakh, forced from their homelands over one million of Azerbaijani nationals, who now have to live in tent camps.

 

        The tragedies which took place in Azerbaijan in the XIX-XX centuries and resulted in occupation of Azerbaijani lands, formed the consecutive stages of Armenia's purposeful policy against the Azerbaijani people. Efforts were made to give a political assessment to only one of those events - the March 1918 massacre. The successor of the Azerbaijan National Republic - the Republic of Azerbaijan - considers it a historical duty to ensure a logical continuation to unfulfilled political decrees and political evaluation to the genocide.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

OPEN YOUR PRIVATE E-MAIL, THEN COMPOSE A NEW LETTER, COPY THESE E-MAILS AND PASTE THEM TO: WITH SUBJECT - Azerbaijani Genocide

 

president@whitehouse.gov, vice.president@whitehouse.gov, inquiries@un.org, secretary@state.gov, cankaya@tccb.gov.tr, ioniliescu@presidency.ro, khatami@president.ir, info@president.lt, questions@kuchma.gov.ua,presidents_office@press-service.uz, posteingang@bundespraesident.de, press@president.bg, presec@presec.tirana.al, president@hrad.cz, webmaster@presidency.gov.eg, presidencia@segegob.cl, sekretar@vpk.ee, vp@mail.oop.gov.tw, pioxx@cytanet.com.cy, ured@predsjednik.hr, webmaster@parliament.ge, feedback@president.lv, mahir@kibris.net, Thomas.Klestil@hofburg.at, sabor@sabor.hr, prese@saeima.lv, infocenter@nt52.parliament.bg, info@parlament.md, rada@senat.cz, posta@psp.cz, azmm@meclis.gov.az, presidence@senat.fr, p.alleaume@senat.fr, www@duma.ru, mail@primeminister.gr, ministry@mid.ru, matbuat@mfa.gov.ir, haysd@sen.parl.gc.ca, Bulent.Ecevit@basbakanlik.gov.tr, Mesut.Yilmaz@basbakanlik.gov.tr, Kemal.Dervis@basbakanlik.gov.tr, Devlet.Bahceli@basbakanlik.gov.tr, gensek@tccb.gov.tr, InternetPost@bundesregierung.de, cabinet@mod.mil.be, info@senate.be, relazioniesterne@senato.it, presse@bmaa.gv.at, mail@mfabelar.gov.by, enqserv@dfait-maeci.gc.ca, mfa@mfa.gr, listsrv@mfa.gov.ge, vminfo@vm.ee, kirjaamo.um@formin.fi, info@theepc.be, feedback@mfa.gov.il, webmaster@mofa.go.jp, mfa.cha@mfa.gov.lv, , fidzd@dgac.mne.gov.pt, pad.inscoop@mail.telepac.pt, gii@mne.gov.pt, dsi@msz.gov.pl, mfa.cha@mfa.gov.lv, directinfo@europarl.eu.int, mae@mae.ro, newsreport@europarl.eu.int, info.mzz@gov.si, webmaster@mfa.gov.tr, registrator@foreign.ministry.se, root@relay.tiv.uz, cp@interpol.int, information@icj-cij.org, library@interpol.int, info@osce.org, pm@osce.org, hcnm@hcnm.org, osce@osce.am, office@osce-baku.org, igc@traceca.baku.az, office@un.azeri.com, baku@unicef.org, czaher@wfp.baku.az, unfpa@un.azeri.com, anoman@worldbank.org, office@delaut.cec.eu.int, list@sahil.info, bakou.bak@icrc.org, office@ifrc.azeurotel.com, office@iom.baku.az, euraud@eca.eu.int, publications@cec.eu.int, ec@euro.centre.org, g8info@library.utoronto.ca, youthforum@youthforum.org, natodoc@hq.nato.int, pes-secretariat@cor.eu.int, Serafino.Nardi@cor.eu.int, Emma.Tuddenham@cor.eu.int, info-info-opoce@cec.eu.int, sg-info@cec.eu.int, Webmaster@echr.coe.int, webmaster.assembly@coe.int, webmaster@coe.int, pace@coe.int, bruno.haller@coe.int, baris.perin@coe.int, joern.stegen@coe.int, danielle.coin@coe.int, halvor.lervik@coe.int, azer.gasymov@meclis.gov.az, artakin@parliament.am, amnesty@superonline.com, info@amnesty.org.uk, chrf@chrf.ca, info@care-international.org, amnestyis@amnesty.org, admin-us@aiusa.org, svillagran@oas.org, crosspoint@magenta.nl, info@enar-eu.org, edudemo@edudemo.org.pl, DimitrinaPetrova@compuserve.com, ecre@Ecre.org, FHRI@STARCOM.CO.UG, icgbrussels@crisisweb.org, icgwashington@crisisweb.org, icgny@crisisweb.org, info@icj.org, press.gva@icrc.org, hrwdc@hrw.org, hrwnyc@hrw.org, firstinitialfamilyname@international-alert.org, fh@freedomhouse.org, mailbox@ipb.org, imadris@imadr.org, ir@interights.org, webmaster@ifrc.org, info@ilhr.org, yhrdlj@yale.edu, fidh@fidh.org, iwraw@hhh.umn.edu, isodarco@roma2.infn.it, communication@rsf.org, is@ishr.org, webmaster@nrc.no, minority.rights@mrgmail.org, admin@sipaz.org, asia@rsf.org, rsf@rsf.org, unponl@unpo.org, woatusa@woatusa.org, omct@omct.org, omcteurope@omct.org, general@womenforwomen.org, hrusaweb@tc.umn.edu, aaadmit@psu.edu, admissions.law@yale.edu, ylsalum@pantheon.yale.edu, cdo.law@yale.edu, lawhelp@pantheon.yale.edu, Stuart.Stein@uwe.ac.uk, info@preventgenocide.org, cnn@cnn.com, editor@ng.ru, mk@fep.ru, info@smi.ru, info@izvestia.ru, info@gazeta.ru, info@lenta.ru, info@smi.ru, info@aif.ru, mg@smi.ru, editor@mignews.com.ua, letters@nytimes.com, nytnews@nytimes.com, executive-editor@nytimes.com, info@vesti.ru, managing-editor@nytimes.com, publisher@nytimes.com, president@nytimes.com, info@rgz.ru, www@rg.ru, gazeta@NovayaGazeta.Ru, itogi@7days.ru, vremya@mn.ru, mail@ukraina.ru, Barbara.Papacoda@yale.edu, danielle@womenforwomen.org, okurhatti@zaman.com.tr, webmaster@day.kiev.ua, editor@kyivpost.com, cfunnell@knightridder.com, webmeister@washcp.com, letters@baltsun.com, dsolomon@tribune.com, dkening@tribune.com, ctc-editor@tribune.com, jadkins@tribune.com, dunyaonline@dunyagazetesi.com.tr, turkce@rfi.fr, contact@afp.com, english.service@rfi.fr, english.features@rfi.fr, post@afp.de, afp-us@afp.com, public@tehrantimes.com, standaardonline@vum.be,standaardonline@vum.be, exec@iran.org, iran-daily@iran-daily.com, info@irtv.com, Pub-Studies-Dir@Hamshahri.Org, Editorial@Hamshahri.Org, iranexpertuk@yahoo.co.uk, info@iranview.com, info@nourooz.net, news@payvand.com, kayhan@ofogh.net, ips@iran-press-service.com, publicrel@iman.ut.ac.ir, dialogue@mfa.gr, bfilis@mfa.gr, gokis@mfa.gr, mgk@mfa.gr, pasok@pasok.gr, info@ypes.gr, minister@minenv.gr, w3admin@culture.gr, peter.vandermeersch@standaard.be, internet@sunday-times.co.uk, kbrook@khazaria.com, info@lenta.ru, polit@zhurnal.ru, webeditor@imedia.ru, seyit@yeniasya.com.tr, webstaff@mail.h-net.msu.edu,help@mail.h-net.msu.edu, hbooks@mail.h-net.msu.edu, enquiries@holocaustmemorialday.gov.uk, manning@neu.edu, postakutusu@cumhuriyet.com.tr, netgazete@netgazete.com, webmaster@holocaustmemorialday.gov.uk, sponsorship@womenforwomen.org, penina@webcom.com, editor@war-crimes.org, info@hurpeconline.com,urgentaction@hurpeconline.com, jco10@psu.edu, embassyk@azdata.net, japan@emb.baku.az, ukremb@azeurotel.com, office@britemb.baku.az, jabiyevazs@state.gov, embuzb@azeronline.com, eibaku@adanet.az, post@botschaftbaku.de, ambafranbakou@azerin.com, swedishconsulate@azeronline.com, embrus@azdata.net, rom_amb_baku@azdata.net, najdiahbaku@azeurotel.com, editor@hurriyetim.com.tr, Guncel@ntvmsnbc.com, Dunya@ntvmsnbc.com, nevzatb@superonline.com, bizeyazin@gazetem.net, haber@aksam.com.tr, habereditor@haberturk.com, ysonline@yenisafak.com, kuzeycan@stargazete.com, bulend@ihlas.net.tr, haber@stv.com.tr, info@cnnturk.com.tr, aonal@tgrt.com.tr, aerdogan@tgrt.com.tr, oalpturk@atv.com.tr, info@showtvnet.com, tv8@tv8.com.tr, ahakan@kanal7.com, tanik@kanal7.com, info@iha.com.tr, jamie@holocaust-history.org, info@genocidewatch.org, jnl.info@oup.co.uk, editor@ideajournal.com, dchf@dchf.dk, woolflm@webster.edu, info@aboriginalgenocide.com.au, London@TheFoundationTrust.org, info@endgenocide.org, webstaff@mail.h-net.msu.edu, genocide@cc.memphis.edu, led7@psu.edu, CPACS@social.usyd.edu.au, afscinfo@afsc.org,